RON MORET Beeldend Kunstenaar
Ik ben op vakantie in Nederland en mijn vriend en kunstenaar Ron Moret haalt me 's ochtend vroeg af in zijn busje. We gaan naar een rommelmarkt, op zoek naar spullen voor zijn beelden, ter inspiratie, en ter bevrediging van zijn pathologische verzameldrift, of, zoals hij het zegt: een voorwerp aan de vergetelheid ontrukken.
'Ontroerende momenten', noemt hij sommige vondsten. Ik herken het gevoel; gravende in de grond stuiten op een munt die honderden jaren geleden van hand tot hand is gegaan, een gemummificeerd muizenlijkje onder de kast, een niet langer aanbeden kruisbeeld van de ideale schoonzoon; dat soort dingen.
'Of die doos gebruikte kunstgebitten, die ik laatst scoorde', zegt Ron, 'dat was ook zo'n moment. Gebitten, die voor iemand hebben gekauwd, geklapperd van de koude en misschien wel zachtjes in vrouwenvlees hebben gebeten, dat is toch een wonder?'
Het eigenlijke 'wonder' geschiedt pas zodra Moret de protheses het eeuwige leven schenkt door ze te verwerken in zijn kunstwerken. Ik bezit twee van zijn uit verroest ijzer vervaardigde soldatenkoppen, grijnzend onder authentieke helmen zoals ooit twee mannen gegrijnsd moeten hebben.
We rijden langs een kaarsrechte dijk die de Noordzee in toom moet houden. Aan de andere kant strekken de weilanden zich uit, bespat met grazend vee. Hoewel geboren in Amsterdam is dit laagland achter de duinen Moret's natuurlijke habitat. Met zijn van pols tot hals getatoeeerde arm wijst hij belangrijke landmerken aan. Zijn kaalgeschoren en donkerbruin verbrande hoofd met het geitesikje schudt verwoed heen en weer als ik hem vraag of hij ooit weer terug wil naar de hoofdstad.
'Ik kom iedere keer terug met hoofdpijn uit die kolere stad ', zegt hij.
Achter in het busje liggen een heiligenbeeld en drie 'jachttrofeeen': schedels gefabriceerd van gekrulde stroken geoxideerd plaatijzer, anatomisch correct bevestigd aan de originele horens en geweien. Werk voor de expositie in Helsinki. Het heiligenbeeld wil hij beplakken met oude postzegels van onze koningin moeder Juliana.
Nog geen drie stalletjes verder op de rommelmarkt, waar hij geen vreemde blijkt te zijn, is hij voor een paar euros reeds in het bezit van zijn zoveelste kruisbeeld. Waar komt toch die preoccupatie met de Here Jezus vandaan?
'Wat dacht je, dat ik stiekem verliefd was op deze jongeman? Ben je gek, ik heb helemaal niets met het geloof. Nee, man, in deze capo di tutti capi is al het lijden, alle angst en eenzaamheid, maar ook alle hoop van de mensheid samengebald. Wie zou niet zijn stempel op zo'n kunstwerk willen drukken? Zijn Moeder, daar heb ik ook wat mee; hoe in die vrouw perfectie, mededogen en onfeilbaarheid zijn samengekomen... phhj, wat een schatje!
'Hoeveel voor dit hertenschedeltje?' vraagt hij op zijn hurken aan een ongeinteresseerde marktkoopman, terwijl hij het fragiele doodshoofdje als een offer omhoog houdt.
'Hier kan ik ook iets mee, maar wat weet ik nog niet. Voor Helsinki misschien. Het skelet en het doodshoofd zijn ook van die beelden, door geen kunstenaar te evenaren... hoewel, ik ga het wel proberen', zegt hij. 'Veel mensen vinden dat afschuwelijk, botten, terwijl die boom des doods ons ons hele leven meesjouwt. Een kus op je voorhoofd is een kus op je doodshoofd, er zit maar een dun velletje tussen. Afschuwelijk? De mensen zijn gestoord! Binnenkort krijg ik van een kennis een nijlpaardschedel, zo'n ding!' Alsof hij een kruisiging uitbeeldt, staat hij te overdrijven als een visser.
Soms vergeet ik dat Ron behalve bevlogen kunstenaar ook nog leraar handvaardigheid is op een school voor lichamelijk gehandicapten. Ik zie hem voor de klas staan. Ik wou dat ik vroeger zo'n leraar had gehad.
We drinken een kop koffie, bekijken het schedeltje, het halfdozijn atletische Christussen en de andere snuisterijen die we hebben gekocht en filosoferen over zijn toekomstige tentoonstelling in Helsinki.
'Wat dacht je ervan om je expositie 'Rust Red and Bone White' te noemen?' informeer ik, 'of 'Scrap iron Trophies'?'
'Ja', zegt hij, 'ik weet het niet... Ik vind 'Ron Moret' eigenlijk ook wel mooi...'
En hij heeft gelijk. Ron Moret en zijn kunst hebben geen poetisch vernisje nodig; die spreken hun eigen taal.
'Vind je het eigelijk niet zonde', vraag ik hem in het busje op de terugweg, 'om zo'n mooi heiligenbeeld met postzegels te beplakken?'
"Nee, waarom? Weet je wat zonde is? Een jong gestorven vrouw die
de liefde niet heeft gekend; dat is zonde!"
Geengageerd met de dood en de vergankelijkheid, mijn vriend, maar ook bruisend van het leven, als nooit tevoren.
Vincent Bakkum.
I’m on a holiday in Holland. My friend and artist Ron Moret is fetching me early one morning with his van. We’re off to a flee market, in search of stuff for his artwork, for inspiration and in order to satisfy his compulsive passion for collecting, or, as he calls it: ‘snatch an object from oblivion’.
‘Touching moments’, he defines some of his discoveries. I recognize the feeling: while digging in the ground encounter a coin that has gone from hand to hand hundreds of years ago, the finding of a mummified mouse under the cupboard, or the no longer worshipped crucifix of the ideal son in law for close to nothing on an auction; these kind of things. “Or that box full of used dentures I scored a while ago”, says Ron, “that was such a moment. Dentures that chewed for someone, chattered from cold and maybe even have bitten softly in women meat. Ain’t that a wonder?”
The real ‘wonder’ happens only while Moret grants the false teeth eternal life by using them into his art pieces. I own two of his scrap iron soldier heads grinning from under authentic helmets as two elderly men ever must have grinned.
We’re driving along a straigt dike that keeps the North sea at bay. Through the other window the meadows are stretching out, spattered with grazing cattle. Although born in Amsterdam, these lowlands behind the dunes are Moret’s natural habitat. With his heavily tattooed arm he’s pointing out the most significant landmarks. His shaven and dark brown tanned head with the goatee shakes to and fro fiercely when I ask him if he ever wants to return to Amsterdam. “Every time I have been there I come back with a headache”, he tells me.
In the back of the van I notice a statue of a saint and three ‘hunting trophies’: skulls made out of curled strips of oxidized iron, anatomically correct fastened to the original horns and antlers. Works for the exhibition in Grappo, Helsinki, he explains. The statue of the saint he wants to glue with stamps of our Queen mother Juliana.
Hardly arrived at the market, Moret, who seems to be a well known visitor, buys his umpteenth crucifix for close to nothing. I wonder about the origins of his preoccupation with Jesus Christ. “What do you think.... that I’m secretly in love with this young man? Come on, I have absolutely nothing to do with religion. No, man, in this ‘capo di tutti capi’ all suffering, fear and solitude, but also all hope of mankind is being united. What artist wouldn’t want to stamp his name on such a work of consolation? Or on His Mother... she has a special place in my heart as well; how perfection and compassion and infallibility come together in that frail figure... bound to be mocked and questioned, don’t you think?”
“How much for this deer skull?” he inquires squatting from an uninterested salesman while keeping the brittle animal head up like a sacrifice. “Beautiful, isn’t it? I will do something with this... maybe for Helsinki. The skeleton and the skull are also statues an artist can’t beat... although... I will try”, he grins. “Loads of people find it disgusting, bones, while that tree of death carries us around our whole life... A kiss on your forehead is a kiss on your skull, there’s just this thin layer of skin. Disgusting? People are crazy.
Soon a friend of mine gets me the skull of a hippopotamus... thís big!” he exaggerates like a fisherman while rendering a crucifixion with his arms. Sometimes I forget Ron is not only a passionate artist, but that he is also working as a teacher with disabled children. I can picture him in front of his class. I wish I had a teacher like that at the time.
We drink a cup of coffee, examine the skull, the half a dozen athletic Christs and the other stuff we bought and chat about his upcoming show in august. “What do you say we call your exhibit ‘Rust Red and Bone White’?” I ask him. “Or ‘Scrap Iron Trophies’?” “Yeah, well,” he says, “I don’t know... I somehow like ‘Moret’ as well...” And he’s right. Ron Moret and his art don’t need a poetic varnish; they speak their own language.
“Don’t you find it a pity to glue such a beautiful plaster saint with stamps”, I ask him in the van on our way back home. “Not at all! Why?” he asks. “You know what’s a pity? A young woman in her coffin that didn’t experience love; that’s a pity!”
Engaged with death and transitoriness, but also overflowing with life, my friend, as ever.
Vincent Bakkum